(KHXH&NV) – Thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia, ngày 17/01/2026, Trường Đại học Quy Nhơn tổ chức Hội thảo khoa học “Thành Hoàng Đế - Diễn trình lịch sử và giá trị di sản” nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, tập hợp các kết quả nghiên cứu mới về Thành Hoàng Đế. Hội thảo hướng tới làm rõ những giá trị lịch sử, văn hóa của di tích Thành Hoàng Đế trong tiến trình lịch sử Việt Nam, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong thời gian tới.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Đảng và Nhà nước luôn coi trọng xây dựng và phát triển văn hóa, đặc biệt là sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh mềm của quốc gia.

Thể hiện trách nhiệm của cơ sở đào tạo, nghiên cứu đối với quá trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc

Những năm gần đây, công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Champa và Tây Sơn ở Bình Định trước sáp nhập đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, việc nhận thức về nguồn gốc, cấu trúc, quy mô và giá trị tổng thể của di tích Thành Hoàng Đế qua các giai đoạn lịch sử vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, trong khi di tích đang chịu nhiều tác động từ thời gian và quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

TS. Đinh Anh Tuấn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quy Nhơn phát biểu chào mừng.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Đinh Anh Tuấn - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quy Nhơn nhấn mạnh: “Hội thảo khoa học hôm nay là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, thể hiện trách nhiệm của cơ sở đào tạo, nghiên cứu đối với việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Thông qua Hội thảo, Nhà trường mong muốn tập hợp trí tuệ của các nhà khoa học, các nhà quản lý, làm rõ những giá trị lịch sử - văn hóa của Thành Hoàng Đế, từ đó góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho công tác hoạch định chính sách bảo tồn và phát huy di sản trong giai đoạn hiện nay.”

Đại biểu tham dự Hội thảo khoa học.

Góp phần xác định luận cứ khoa học cho công tác bảo tồn, phát huy di sản

Thành Hoàng Đế là một trong những di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu của vùng đất Bình Định trước đây (Gia Lai ngày nay), gắn liền với tiến trình hình thành, phát triển và giao thoa của nhiều nền văn hóa trong lịch sử. Từ Thành Đồ Bàn thời Champa, Thành Hoàng Đế thời Tây Sơn (thời Thái Đức) đến Thành Bình Định thời Nguyễn, di tích này đã tích tụ nhiều lớp trầm tích văn hóa có giá trị đặc biệt về lịch sử, khoa học, kiến trúc, nghệ thuật.

PGS.TS. Ngô Văn Doanh - Nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam phát biểu.

Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận, làm rõ nguồn gốc hình thành và diện mạo Thành Hoàng Đế qua các giai đoạn lịch sử; vị trí và tầm quan trọng của di tích trong tiến trình lịch sử Việt Nam; nhận diện và đánh giá các giá trị tiêu biểu của di sản vật thể và phi vật thể gắn với Thành Hoàng Đế.

GS.TSKH. Vũ Minh Giang - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Ủy viên Hội đồng Di sản Quốc gia Việt Nam phát biểu.

Theo GS.TSKH. Vũ Minh Giang: “Thành Hoàng Đế là trường hợp tiêu biểu, phản ánh rõ nét sự kế tiếp và giao thoa của các nền văn hóa trong lịch sử Việt Nam. Việc nghiên cứu di tích này cần đặt trong chỉnh thể lịch sử lâu dài, tránh tiếp cận phiến diện, tách rời từng giai đoạn, để nhận diện đầy đủ giá trị của di sản.”

Bà Võ Cao Thị Mộng Hoài - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh tỉnh Gia Lai phát biểu.

Đánh giá về ý nghĩa của Hội thảo, Bà Võ Cao Thị Mộng Hoài - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai nhấn mạnh: “Hội thảo đã góp phần quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học để các cơ quan chức năng nghiên cứu, đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di tích Thành Hoàng Đế trong thời gian tới.”

Kết nối nghiên cứu - quản lý - đào tạo, hướng tới phát triển bền vững

Hội thảo khoa học “Thành Hoàng Đế - Diễn trình lịch sử và giá trị di sản” đã đạt được mục tiêu quan trọng: kết nối giới nghiên cứu, cơ quan quản lý và cơ sở đào tạo, tạo tiền đề cho những nghiên cứu sâu hơn, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách bảo tồn và phát huy di sản trong thời gian tới.

Đại biểu tham dự Hội thảo chụp hình lưu niệm.

Những kết quả của Hội thảo sẽ được tiếp tục cụ thể hóa thông qua các chương trình nghiên cứu liên ngành, các dự án bảo tồn gắn với phát triển du lịch bền vững. Chỉ khi đó, Thành Hoàng Đế mới thực sự trở thành một di sản sống, vừa gìn giữ ký ức lịch sử, vừa đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước.

TS. Nguyễn Doãn Thuận